Verslag Boomvalk-excursie naar de Delta op 1 februari 2025

Daar gaat weer een Boomvalk-bus. Richting Zeeland. Gevuld met oudgedienden en nieuwelingen, maar allemaal natuurliefhebbers en allemaal benieuwd wat deze zaterdag ons gaat brengen aan mooie waarnemingen. Het is de traditionele winterexcursie. Je zou zeggen: da’s dan elke hetzelfde! Ja, klopt, en toch weer niet. Het is toch elke keer weer anders. En dat is omdat de natuur elke keer weer anders is.

Sowieso sloegen we Stellendam dit keer over als eerste stop. We hadden namelijk het plan om tijd uit te trekken voor de Pacifische Parelduiker die al een aantal weken in de havens van Neeltje Jans zwemt en “hopelijk vandaag ook”. En daarvoor moesten we tijd vinden. Dus direct maar doorgereden naar de polders nabij Goedereede en Ouddorp om die uit te kammen voor ganzen, speciaal de gemelde Roodhalsgans. Maar hier gooide de mist roet in het eten. Weinig te zien. Ook al waren de weersvooruitzichten voor vandaag perfect: weinig wind en zon. Maar de zon was nog niet krachtig genoeg om de mist van de eerste ochtenduren te verdrijven. Dan maar richting de Brouwersdam, ’t Volgerland bij Ouddorp gaf de eerste soorten: veel eenden, zoals Wintertaling en Slobeend, en een grote groep Goudplevieren.

Langs de Brouwersdam was alles helder. Een prachtige vlakke zee. Uitstappen maar. De telescopen draaiden op scherp en al gauw werden de eerste goede soorten gemeld: een langsvliegende Grote Stern, Brilduikers en Middelste Zaagbekken, enkele Roodkeelduikers, Kuifduikers en Geoorde Futen en groepjes Eiders. De steltlopers aan de waterkant trokken de aandacht en de lenzen van de fotografen: we zagen de onvermijdelijke Steenlopers, maar ook een mooie Zilverplevier en wat Tureluurs. De groepjes Paarse Strandlopers en Drieteenstrandlopers werkten erg goed mee. En daar zat warempel ook een tamme Kanoet tussen. De zeldzaamste soort was echter de IJseend: een paartje zwom vrij ver op zee, maar was goed herkenbaar door de telescopen. Sommigen voerden de meeuwen brood in de hoop dat dat een zeldzame meeuw zou aantrekken, maar dat mocht dit keer niet baten. Bij de Spuisluis aan de zuidkant van de Brouwersdam zat een mannetje Zwarte Zee-eend.

Rotgans op de Brouwersdam. Foto door Dirk-Jan Verboom

Vervolgens richting Neeltje Jans, met als tussenstop de Zwarte Rotgans bij Brughsluis. Onderweg zagen enkelen een flits van een Blauwe Kiekendief. De IJsvogel van de Stolpweg zat niet op zijn vaste stek. Daar in de buurt vloog wel een Appelvink over. In de Koudekerksche Inlaag zaten Lepelaars en enkele Zwarte Ruiters. Tot onze verrassing zaten er geen Rotganzen bij Brughsluis, dus de zeldzame Zwarte Rotgans ook niet. Later bleek dat we even over de dijk hadden moeten kijken want op het tijdstip dat wij langsreden dreef de gehele groep ganzen op het water van de Oosterschelde. Intussen was de Pacifische Parelduiker van Neeltje Jans nog niet gemeld, maar we besloten toch maar die kant op te gaan. Wij zouden hem desnoods zelf wel opzoeken. Onderweg stuitten we op een valkje op een akker: verrekijkers erop en ja hoor: een Smelleken. Een schaarse soort tegenwoordig in de winter. Liet zich leuk zien, zittend en af en toe een stukje vliegend

Op Neeltje Jans voegden we ons bij een tiental andere vogelaars. Allen waren aan het zoeken naar de zeldzame duiker, die een paar weken terug hier als nieuwe soort voor Nederland opdook. Er zwom wel een Roodkeelduiker in dezelfde haven. Deze werd later door enkele vogelaars (niet van de Boomvalk, natuurlijk) aangezien voor de Pacifische, maar nadat foto’s verschenen bleek de fout. Gelukkig dat we niet teruggegaan zijn. Maar jammer dat hij gisteren nog wel vrij dichtbij in deze haven zat maar vandaag juist niet. Als troostprijs konden we wel een Kuifaalscholver bijschrijven, voor sommigen nog een nieuwe soort. Nog twee Kuifaalscholvers (volwassen vogels) dreven dichtbij op het water naast de Oosterscheldekering toen we er met de bus langskwamen. Voor de Snelle Jelle’s onder ons prima te zien, maar als je aan de verkeerde kant van de bus zat, was je te laat.

Zilverplevier Brouwersdam. Foto door Ruben Luiten

Een aantal van ons wilden eens een keertje naar de flamingo’s van het Grevelingenmeer. Het was lang geleden dat we daar een bezoek aan brachten, dus vooruit dan maar. Dat betekende wel dat we de Prunje links moesten laten liggen. Via de Brouwersdam en Markenje (mooi uitzichtpunt over het westelijke deel van de Grevelingen) zouden we dan naar de roze zuurstokken gaan. Op Markenje zaten veel vogels, maar die waren lastig te zien door het felle tegenlicht: Goudplevieren, Bonte Strandlopers en Pijlstaarten. Een IJsvogel liet zich langdurig zien, vissend vanaf een paaltje. Hiervandaan was een half uur geleden een Roodhalsgans gemeld, zagen we op waarneming.nl. We zagen zelfs de vogelaars staan die hem nu aan het bekijken waren. We hadden net besloten om de bus een omweg te laten rijden en zo bij de Roodhalsgans uit te komen toen de hele ganzengroep opvloog door een helikopter. De hele groep splitste zich in kleinere groepen en verdwenen alle kanten op. Weg kans op Roodhalsgans! Jammer!

De oostelijke Grevelingen werden leuk opgefleurd door flamingo’s. Ik heb ze niet alle geteld, maar ik schat minimaal 50 stuks. Ook al zijn deze vogels hier eigenlijk niet echt te beschouwen als wilde vogels, toch blijft het een prachtig gezicht in de late middagzon. Je kon ze zelfs horen. Mart van Klaveren las wat ringen af en ging op onderzoek uit waar ze vandaan kwamen. En –belangrijker– ook welke naam we mogen hangen aan de verschillende exemplaren daar. We weten namelijk dat er meerdere soorten zijn: Chileense, Europese en Caribische, maar er zitten ook kruisingen. De vogels met de ringcodes ZV54,ZV68 en ZT05 zijn kruisingen Europese Flamingo x Caribische Flamingo (lekker!). De ZV42 is een Europese Flamingo. De VH(U?) betreft een Chileense Flamingo. Een deel komt uit Duitsland, een deel hangt hier het hele jaar rond. Check ook http://www.flamingoatlas.org/downloads/FlamingoBandsGB.pdf.

Flamingo’s Grevelingen. Foto door Ruth Luiten

Dit was de afsluiter. De terugtocht werd onder andere benut door het tellen der soorten. We kwamen uit op 84 soorten, met exoten als Indische Gans en Chileense Flamingo erbij 90 soorten. Zie hieronder voor de volledige lijst!

Volledige lijst van waargenomen soorten

Wij (de organisatie van de De Boomvalkexcursies) hebben er weer van genoten en bedanken iedereen voor hun bijdrage. Speciaal ook de fotografen die hun foto’s hebben opgestuurd. Die kun je zien op de fotopagina.